شاخص فلاكت اقتصادي و رشد اقتصادی چيست؟ آموزش مفاهیم اقتصادی

شاخص فلاکت (misery index) شاخصي آشنا در اقتصاد جهانی است که یک انگلیسی به نام «آرتور اکان» تهیه و تبیین کرده است. این شاخص از جمع نرخ بیکاری و نرخ تورم یک کشور به دست می آید. البته در همه اقتصادهای دنیا تورم و بیکاری همیشه دو شاخصی است که با هم می آید و تقریبا رابطه غير مستقیم دارد. یعنی اصولا با افزایش تورم، بیکاری كاهش پیدا می کند. البته در اقتصادهایی که تورم تک رقمی است، همیشه این رابطه عکس است، اما در کشوری مثل ونزوئلا که تورم همواره بالا است و شرايط ركود-تورمي ايجاد مي شود، تورم و بیکاری لزوما رابطه غيرمستقيم نداشته و شاخص فلاکت هم در آن اوج می گیرد. این شاخص هم از شاخص های کلان اقتصادی است که در آمارهای مهم کشورها محاسبه می شود. این شاخص حتی ممکن است برای دهک های مختلف و شهری و روستایی به طور جداگانه محاسبه شود. البته این موضوع را هم در نظر داشته باشید در زمان تورم بالا که همراه با رکود در تولید و رونق اقتصادی است شاخص فلاکت با سرعت بیشتری رشد می کند.

به تعبیر ساده رشد اقتصادی عبارتست از افزایش تولید (کشور) در یک سال خاص در مقایسه با مقدار آن در سال پایه. در سطح کلان، افزایش تولید ناخالص ملی (GNP) یا تولید ناخالص داخلی (GDP) در سال مورد نیاز به نسبت مقدار آن در یک سال پایه، رشد اقتصادی محسوب می‌شود که باید برای دستیابی به عدد رشد واقعی، تغییر قیمت‌ها (بخاطر تورم) و استهلاک تجهیزات و کالاهای سرمایه‌ای را نیز ازآن کسر نمود. به عبارت ساده، درصد افزایش تولیدات یک کشور در یک سال را رشد اقتصادی می گویند.
رشد اقتصادی از مهمترین شاخصهای اقتصادی است زیرا توسعه ظرفیتهای تولیدی و اقتصادی یک کشور به آن بستگی دارد.
طی 20 سال (از سالهای 1372 تا 1391) یعنی طی دوره فعالیت دولتهای ششم تا دهم متوسط رشد اقتصادی ایران معادل 4.5 درصد در سال بوده است، این روند البته با فراز و فرود همراه شده نکته قابل تامل آنکه بهترین رشد های اقتصادی الزاما در دوره های پرپولی جیب دولت اتفاق نیفتاده است.